Twijfel je of je met ADHD, een gelaserd oog, een gehoordip of een lengte van twee meter door de medische keuring klasse 1 komt? Dan ben je niet de enige: op Airwork komen hier regelmatig vragen over. In dit artikel zetten we per situatie op een rij wat de Europese regels (EASA Part-MED) zeggen, wat de KLM Flight Academy daar in 2026 zelf over publiceert en hoe het beoordelingsproces werkt.
Hoe wordt een twijfelgeval beoordeeld?
Een twijfelgeval betekent zelden direct afkeuring. Part-MED werkt voor veel aandoeningen met een verwijzing: de keuringsarts legt je dossier voor aan de medical assessor van de luchtvaartautoriteit, in Nederland de ILT. Die beslist of je een medisch certificaat krijgt, al dan niet met een beperking.
Je eerste keuring voor klasse 1 kan volgens de ILT alleen bij een luchtvaartmedisch centrum (AeMC). In september 2026 staan er op de lijst van de ILT drie: het Aeromedisch Instituut (Schiphol-Rijk), het Aviation Medical Center (Amsterdam, met locaties in Beek en Rijswijk) en het Centrum voor Mens en Luchtvaart van de Koninklijke Luchtmacht in Soesterberg. Verlengingen mogen ook bij een bevoegde keuringsarts (AME).
Moet je dossier naar de ILT, dan hoor je volgens de ILT meestal binnen 3 weken de uitkomst. Ben je het niet eens met een besluit van de medisch beoordelaar van de ILT, dan kun je meestal bezwaar maken. Besliste de keuringsarts of het keuringscentrum zelf, dan kun je de ILT binnen 6 weken na de uitslag vragen de uitkomst opnieuw te beoordelen.
Waarom een beperking voor een opleiding extra zwaar weegt
Sommige aandoeningen leiden tot een certificaat met een OML (operational multi-pilot limitation): je mag dan alleen vliegen met een tweede piloot aan boord. De KLM Flight Academy schrijft in haar medische FAQ (2025) dat je met zo'n beperking geen solovluchten mag maken en daardoor niet aan de opleiding kunt beginnen.
Kun je verkeersvlieger worden met ADHD?
Een ADHD-diagnose sluit je niet automatisch uit, maar maakt je wel een verwijzingsgeval. Part-MED (MED.B.055) bepaalt dat iedereen met een klinische diagnose of een gedocumenteerde voorgeschiedenis van een mental or behavioural disorder eerst een positieve psychiatrische evaluatie moet krijgen voordat een klasse 1 mogelijk is. Voor klasse 1 gaat het dossier dan naar de medical assessor van de ILT.
Over medicatie is de regel strenger. Wie psychoactieve medicatie gebruikt die de vliegveiligheid kan beïnvloeden, wordt volgens de toelichting bij Part-MED ongeschikt verklaard; bij stabiel onderhoudsgebruik kan hooguit een geschiktverklaring met OML worden overwogen. De KLM Flight Academy schrijft in 2025 dat ADHD-medicatie in het algemeen niet is toegestaan, dat de diagnose officieel door een psycholoog of psychiater moet zijn vastgesteld en dat neuropsychologische testen nodig zijn om te bepalen of iemand geschikt is voor werk in de cockpit.
Leden die dit traject op Airwork beschreven (2025), melden dat er geen eenvoudig ja of nee is: de uitkomst hangt af van klachten, stabiliteit en medicatiegebruik, en aanvullend psychiatrisch of neuropsychologisch onderzoek betaal je meestal zelf. Verzwijgen is geen optie: de medische vragenlijst vraagt naar je voorgeschiedenis, en bij de eerste keuring hoort volgens MED.B.055 ook een screening op drugs en alcohol.
Ogen: refractie, cilinder, laseren en dieptezien
Een bril of lenzen zijn geen probleem. Ogen zijn wel het onderdeel met de meeste harde getallen. De tabel hieronder vat de grenzen uit de toelichting bij Part-MED (AMC1 MED.B.070) samen voor een eerste klasse 1-keuring. Ook binnen de grenzen geldt een geschiktverklaring onder voorbehoud van een goed oogheelkundig onderzoek.
Wat zijn de grenzen voor refractie en cilinder?
De grenzen zijn dus -6 en +5 dioptrie voor de sterkte en 2 dioptrie voor de cilinder. Op fora circuleren nog getallen als -5 of -3; die komen uit oudere regels en gelden niet meer. Wie tussen -3 en -6 of tussen +3 en +5 zit, moet volgens AMC1 MED.B.070 elke 5 jaar een evaluatie door een oogspecialist laten doen, daarboven elke 2 jaar. Keratoconus is geen automatische afkeuring: je kunt geschikt worden verklaard als je met corrigerende lenzen aan de visuele eisen voldoet en een oogarts je periodiek controleert. Voor klasse 1 volgt een verwijzing naar de ILT.
Mag je je ogen laten laseren, en welke wachttijd geldt?
Ja, laseren (zoals Lasik of Lasek) is onder Part-MED toegestaan. De huidige toelichting noemt geen vaste wachttijd in maanden, maar voorwaarden: je refractie moet stabiel zijn (minder dan 0,75 dioptrie variatie over de dag), er mogen geen complicaties zijn, je gevoeligheid voor verblinding moet normaal zijn, je contrastzien bij schemering mag niet verminderd zijn en een oogspecialist moet je beoordelen.
Oudere forumdraden (2006 tot 2011) melden dat laseren niet hielp omdat naar de sterkte van vóór de operatie werd gekeken. Dat was de uitleg onder eerdere regels; in de huidige EASA-tekst staat die voorwaarde niet meer. De KLM Flight Academy schrijft in 2026 dat toelating na een laserbehandeling onder voorwaarden mogelijk is en vraagt je alle informatie over de ingreep te bewaren en mee te nemen naar de keuring.
Is een lui oog of beperkt dieptezicht een probleem?
Dat kan. Voor klasse 1 word je volgens Part-MED ongeschikt verklaard als je ogen niet normaal samenwerken (binocular function) en dat veilig vliegen waarschijnlijk in de weg staat, rekening houdend met eventuele correctie. Daarnaast geldt bij een eerste keuring een gezichtsscherpte van minimaal 0,7 in elk oog. Een lui oog (amblyopie) dat die 0,7 niet haalt, leidt bij een eerste keuring volgens MED.B.070 tot ongeschiktheid. De samenwerking van de ogen wordt onderzocht als onderdeel van het uitgebreide oogonderzoek; daarbij kan ook het dieptezien worden getest. Gangbare stereotesten zijn bijvoorbeeld de TNO-test, die juist is ontwikkeld om amblyopie op te sporen. Welke test een keuringscentrum precies gebruikt, kan verschillen.
Een lid meldde in 2026 op Airwork afgekeurd te zijn op onvoldoende dieptezien door een lui oog waar hij in het dagelijks leven nooit iets van had gemerkt. Voor klasse 2 (privévliegers) is de regel ruimer: daar kan verminderd dieptezien volgens de toelichting acceptabel zijn. Een scheelstand is volgens de KLM Flight Academy (2025) soms acceptabel als beide ogen voldoende samenwerken; dubbelzien of een prismabril niet.
Gehoordip, tinnitus of hyperacusis
Voor het gehoor geldt bij een eerste klasse 1-keuring een audiogram met een duidelijke norm: per oor maximaal 35 dB verlies op 500, 1.000 en 2.000 Hz en maximaal 50 dB op 3.000 Hz (MED.B.080). Een dip op hogere frequenties, bijvoorbeeld rond 4.000 Hz, valt buiten deze grenswaarden. Een keuringsarts kan zo'n dip wel aanleiding vinden om verder te kijken, omdat gehoorverlies (hypoacusis) volgens Part-MED een reden is voor aanvullend onderzoek en een verwijzing.
Haal je de norm niet, dan kan een geschiktverklaring volgens de toelichting nog worden overwogen als een spraakverstaanbaarheidstest of een functionele gehoortest in de cockpit voldoende gehoor laat zien. Tinnitus en hyperacusis worden in Part-MED niet apart genoemd. Ze vallen onder het uitgebreide KNO-onderzoek dat bij de eerste klasse 1-keuring hoort; de arts beoordeelt of een aandoening veilig vliegen in de weg staat. Het gehoor wordt met een audiogram getest bij de eerste keuring, daarna tot je 40e elke 5 jaar, van 40 tot 60 elke 2 jaar en vanaf je 60e elk jaar.
Lengte, beenlengte en lichamelijke klachten
Ben je met 2 meter te lang?
Part-MED noemt geen minimale of maximale lichaamslengte. De regel (MED.B.050) kijkt naar zithoogte, arm- en beenlengte en spierkracht: die moeten voldoende zijn om het toestel veilig te bedienen, zo nodig aangetoond met een medische vlucht of een simulatortest. Harde lengte-eisen komen van scholen en airlines. De KLM Flight Academy hanteert in 2026 een lengte van minimaal 158 cm en maximaal 203 cm, dus met 2 meter val je daar binnen. In het overzicht van de European Flight Academy (Lufthansa Group) ligt de bovengrens bij de airlines die er een noemen op 198 cm; bij een deel is in individuele gevallen een afwijking mogelijk na oordeel van een AME, andere airlines noemen geen lengte-eis.
Een verschil in beenlengte van minder dan 2 tot 3 cm wordt volgens de KLM Flight Academy (2025) meestal gecorrigeerd met een verhoging in de schoen, mits kracht en beweging voldoende zijn; soms is een simulatortest nodig.
Zijn een liesbreuk, knieproblemen of een holle rug een reden voor afkeuring?
Niet vanzelf. Een liesbreuk die tot plotselinge klachten kan leiden, maakt je volgens MED.B.020 ongeschikt, maar na een operatie kan een geschiktverklaring worden overwogen zodra je volledig hersteld en klachtenvrij bent en het risico op complicaties minimaal is. Voor knie- en rugproblemen kijkt Part-MED naar functie: bij blijvende gevolgen van ziekte, letsel of een aangeboren afwijking volgt eerst een volledige evaluatie. Een aandoening die stabiel of in remissie is, zonder diskwalificerende medicatie, kan voor klasse 1 worden goedgekeurd als je een medische vlucht of simulatortest met goed gevolg aflegt, met een passende beperking op je certificaat. Een holle rug zonder klachten of beperkingen wordt in de regels niet genoemd.
Hoe streng is de KLM Flight Academy vergeleken met EASA?
Medisch volgt de KLM Flight Academy grotendeels de EASA-norm, met een paar eigen eisen. Dit publiceert de school zelf (toelatingseisen 2026 en medische FAQ 2025):
- Ogen: bril of lenzen toegestaan tot -6 en +5; daarboven is deelname eventueel mogelijk na aanvullend oogonderzoek. Een cilinder boven 2 dioptrie vraagt aanvullend onderzoek.
- Kleurenblindheid is niet toegestaan. Faal je voor de Ishihara-platen, dan volgt nog een uitgebreidere kleurentest, zoals Part-MED ook voorschrijft.
- Laseren is onder voorwaarden toegestaan.
- Lengte: 158 tot 203 cm. Dit is een eis van de school, niet van EASA.
- ADHD-medicatie is in het algemeen niet toegestaan en neuropsychologische testen zijn nodig.
- Aandoeningen die tot een OML leiden, zoals diabetes met medicatie, betekenen dat je niet kunt starten omdat solovliegen dan niet mag.
Daarnaast melden leden (2024) dat de school de keuringskosten voorschiet en later in rekening brengt; in dat jaar ging het om circa 640 euro. Na de opleiding volgt bij indiensttreding nog een keuring door de werkgever, die volgens ervaren vliegers verder kijkt dan de klasse 1 omdat een airline wil weten of je het tot je pensioen volhoudt.
Zo pak je een twijfelgeval aan
Een paar stappen die leden en scholen aanraden:
- Lees de eisen vroeg. Part-MED staat gratis in de Easy Access Rules van EASA; de KLM Flight Academy heeft een medische FAQ.
- Verzamel je dossier: verslagen van je huisarts, specialist, oogarts of psycholoog, en bij een laserbehandeling de gegevens van vóór en na de ingreep.
- Leg je vraag vooraf voor aan een erkend aeromedisch examinator of AeMC. Die kent de regels en kan zeggen of een verwijzing naar de ILT waarschijnlijk is.
- Overweeg bij echte twijfel de klasse 1 vóór je selectie of opleiding te doen. Veel leden raden dat aan, omdat de keuring in selecties vaak pas aan het eind zit. Bedenk wel dat bevindingen dan in je officiële medische dossier komen.
- Wees volledig en eerlijk op de vragenlijst; het verzwijgen van een diagnose kan later tot problemen met je certificaat leiden.
Blijkt klasse 1 niet haalbaar, dan is recreatief vliegen met een klasse 2 of LAPL-medical vaak nog wel mogelijk, omdat die normen op punten ruimer zijn. Meer over de keuring zelf lees je in Vliegmedische keuring klasse 1 en Piloot worden met een bril.